Berxwedan nostaljisine özlem

Selim FERAT yazdı —

  • "Yola devam" derken Koma Berxwedan gibi devrimci bir müzik grubunun bitmemekte direnen nostaljisine dokunmak istiyorum.

SELİM FERAT

"Yola devam" derken Koma Berxwedan gibi devrimci bir müzik grubunun bitmemekte direnen nostaljisine dokunmak istiyorum.

Başlatanların çoğu hala yaşıyor.

Koma Berxwedan’a ses veren 46 sanatçı sayıyorum. İlk başlayanlardan Şehit Sefkan’ı dinlediğim günleri (1983) hatırlıyorum.

Derneklerdeki masalarda, sandalyelerde uyuyan, 2014'teki son albüm çıkmadan önce, yeniden buluşmayı, "Rojava şahsında grubun yeniden kendisiyle yüzleşmesi, direniş özü ve ruhuyla yaşaması" olarak yorumlayan Seyitxan’ın hikayesini hiç unutmadım.

42 yıldan beri tükenmeyen Berxwedan sesi, son albüm "Bûka Azadiyê"den önce: Koma Berwxedan’ı "her gecede, her eylemde, her etkinlik ve direniş alanında yoluna devam eden" bir müzik sembolü olarak tanımlayan Xelil Xemgînsiz başlamadı o hikaye.

Mizgîn’in ilk çıkan "Dayê“ albümünün kapağına yansıyan resmindeki kararlı duruşunu, o döneme ait nostaljisi olarak not ediyorum.

Koma Berxwedan, Kürtçe Wîkîpediya’ya göre 16 albüm çıkarmış, sıralanan albümlerde 17 albüme işaret ediyor. İlk albüm Dayê (1983), son albüm Bûka Azadî (2015).

Tesadüf değil, "Dayê“ (Anne) ile başlayan Koma Berxwedan, "Bûka Azadî“ (Özgürlüğün gelini) ile durmuş.

İlk ve son figür kadın.

Kadın anne bir kız doğurmuş ve Koma Berxwedan 32 yaşına girdiğinde, 1983'teki enne 32 yaşındaki kızını özgürlüğe gelin vermiş.

İlk albümde 10 şarkı var. Tümü, anne (doğuş) ülke ve toprağa ait özlemi dile getiriyor.

32 yıl sonraki albümde 14 parça var ve 32 yılda kat edilen yola işaret ediyor: Devrimin gücü; Şengal’in çığlığı; Rojava direniştir; Kahramanlarımız Gerilla; Rojava, Değer ve varolmak; Şehitlerin anneleri; Ey Bizim Serokumuz parçaları üç yıllık bir devrim yolculuğuna refakat eden parçalar.

Bu 32 yılda Berxwedan’da seslerini yükselten sanatçılar arasında:

Tarih yapan "Hewlêr" parçasının sesi Hozan Serhad;

"Vur Gerilla Vur Kürdistan"ı kur parçasının unutulmayan sesi Beser Şahin;

Dilden dile dolaşan ve sonunda onun Serhad’dan yükselen sesiyle yeniden evrimleşen "Mîrê min“ (Prensim) parçasının yaşayan sesi Maruf;

Devrimin canlı tanığı ve "Ez Şehîd im“in (Ben şehidim)  sesi Hozan Comerd;

Kuzey Kürdistan’a yansıyan Rojava’nın ve "Xerîbo“ albümün sesi Xêro Abbas;

70’li yılların üst perdedeki şarkılarından "Bizim gençler yılmaz yılmaz“ın sesi Zamani ve onlarca başka değerli isim…

Son albümdeki sanatçılardan Eylem, Rojava’daki kadının direnişine ve direnen kadına "tüm dünyanın aşık olduğunu“ belirtiyor.

Tarihten aktarıyorum:

Beser Şahin: "Toplumumuz bir değişim dönüşümü yaşıyor bunun yarattığı devrimci bir kültür var. Koma Berxwedan da bu kültürü bir yanı ile otantizimle korumaya, geliştirmeye çalıştı.“

Xelil Xemgîn: "Koma Berxwedan'ı bugüne getiren amacıdır, ulusal değerlerdir. Bizi ayakta tutan, yaşatan tılsım budur. Kürt ulusal mücadelesine paralel olarak, Koma Berxwedan da büyüdü bugüne geldi."

Koma Berwxedan'ın kurulucularından Seyitxan: "Koma Berxwedan’ın 1982’de ismi belirlendi. Hunerkom’un kurulması ile birlikte ise resmi bir kimlik kazanan Koma Berxwedan, ismini Diyarbakır zindanı direnişinden alıyor.“

Ve arka planda Rojava kökenli Xelil Xemgîn’i dinliyorum: "Koma Berxwedan da Kürt mücadelesinin, ideolojisinin, sanat alanına etkileri sonucu kuruldu. O güne kadar örgütlü bir sanat çalışması yoktu. Devrimin bir basamağı olarak örgütlendi."

Son yoktur ve her başlangıç bir sonu, her son bir başlangıcı içerir; Berxwedan nostaljisini seviyor ve özlüyorum.

Varolan sorumluluktur ve yukarıdaki sesleri, on yıllık bir aradan sonra, yola devama davet eden de tarihi yük ve yükselen Kürdistan’a dair sorumluluk olmalı…

paylaş

   

Yeni Özgür Politika

© Copyright 2026 Yeni Özgür Politika | Tüm Hakları Saklıdır.