Bürgergeld’i de kesti

• Almanya’da hükümet Bürgergeld’in yerini alacak Grundsicherung düzenlemesinde uzlaştı, Karenz süresi de kalkıyor. Reform, Temmuz 2026’da yürürlüğe girecek.

Almanya’da hükümet, Bürgergeld’in (Vatandaşlık Parası) yerine geçecek ‘grundsicherung’ (temel güvence) reformunun son ayrıntılarında anlaşma sağladı. Düzenlemenin omurgasını, “iş birliğine yanaşmayan” hak sahiplerine daha hızlı ve daha ağır yaptırım uygulanması oluşturuyor. Kabul edilebilir bir işi reddetmek gibi yükümlülük ihlallerinde aylık ödeme, üç ay boyunca doğrudan yüzde 30 azaltılabilecek. Bu, mevcut tutarlara göre ayda yaklaşık 150 euro daha az ödeme anlamına geliyor.

Randevu kaçırma gibi tekrar eden ihlallerde ise yaptırımların kademeli biçimde ağırlaşması, en sonunda da ödemelerin tamamen durdurulması öngörülüyor.

Yeni plana göre, Jobcenter randevularına haklı bir gerekçe olmadan iki kez gitmeyen kişinin ödemesi yüzde 30 azaltılacak. Üçüncü randevunun da kaçırılması hâlinde ödemeler bir süre kesilecek. Bu durumda kira, hak sahibine değil doğrudan ev sahibine yatırılacak. Kişi bir ay içinde Jobcenter’a gidip durumu netleştirirse, kesilen tutarların sonradan ödenmesi mümkün olacak. Gitmezse yardım hakkının tamamen düşmesi de gündeme gelebilecek

Temmuz’da yürürlüğe girecek

Yeni programın yürürlüğe girmesi için parlamentonun onayı gerekirken, sandalye dağılımı bunu mümkün kılıyor. Reformun 1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor. Bu tarihten itibaren destek tutarı, yalnız yaşayanlar için 563 euro, çiftler için ise 506 euro olmaya devam edecek. Kira ve ısınma masrafları da karşılanacak. Hâlihazırda Almanya'da yaklaşık 5,5 milyon kişi Bürgergeld desteği alıyor.

Başbakan Friedrich Merz (CDU) reformun "sosyal devletin geleceği için" gerekli olduğunu belirterek değişiklikten memnuniyet duyduğunu ifade etti. İş dünyasından temsilciler de memnuniyetlerini açıklarken, Sol Parti (Die Linke) ve sivil toplum kuruluşları karara tepki gösterdi.

Almanya'da 2024 yılında Bürgergeld için devletin kasasından yaklaşık 46 milyar 900 milyon euro çıkmıştı. Bu meblağın yüzde 52,6'sı Alman vatandaşlarına ödenirken, kalan tutardan diğer ülke vatandaşları yararlandı.

Harcama rekoru

Bürgergeld harcaması 2024’te 51,7 milyar euro ile rekor seviyeye çıktı. Bu tutarın 29,2 milyar eurosu temel ödemelere, 12,4 milyar eurosu kira ve ısınmaya, 3,7 milyar eurosu iş entegrasyonu hizmetlerine ayrıldı. Yönetim giderleri de 6,5 milyar euro oldu. 2025’te de benzer bir harcama düzeyi bekleniyor. Reformun ne kadar tasarruf sağlayacağı konusunda ise farklı hesaplar var. Bas’ın hesabına göre Bürgergeld’den çıkan 100 bin kişinin sistemde yaklaşık 850 milyon euro tasarruf yaratacak.

Yeni reform ayrıca bu karenz süresini tamamen kaldırmayı öngörüyor. Düzenlemenin işsizlik ödeneği için geçerli olmadığı, yani işini kaybedenin ilk aşamada birikimine hemen dokunmak zorunda kalmayacağı da belirtiliyor. BERLİN