Suçlular kötüleri devirdiğinde
Selim FERAT yazdı —
- Kötülerin, suçlular tarafından bertaraf edilmesi, yeni dönemin tüm zamanları aşan tarihi ironisidir.
Maduro’nun Ma(ğ)duro olmadığı biliniyordu.
Dimitri Madreyev, ABD’nin Maduro’yu hedef almasını "yasa dışı ancak tutarlı" olarak tanımladı. Bunu, Rusya’nın Ukrayna’yı "yasa dışı ancak tutarlı" işgali olarak yorumladım.
Türkiye Cumhurbaşkanlığı başdanışmanlarından Mehmet Uçum’un, "Maduro olayı emperyalist saldırganlıkların haydut devlet yöntemleriyle de yapılabileceğini gösteren vahşi örneklerden biridir“ değerlendirmesini, Erdoğan’ın başına geleceklerle ilgili ön varsayımı olarak tarihe geçecek.
Devletlararası hukuk metinlerini fesheden ABD, stratejik olarak tahta oturttuğu Trump üzerinden suç işliyor. Kötülerin, suçlular tarafından bertaraf edilmesi, yeni dönemin tüm zamanları aşan tarihi ironisidir. Bunun devamı var:
İran'da iç ve dış dinamikler
İran’da halk ayaklanması devam ediyor. Rojhilat’ta (Doğu Kürdistan) rejime karşı öfke dinmedi. Yıllardır Kürt kadınlarının sistematik hedef alınması ve Kürt gençlerine karşı hayata geçirilen yapısal idam bitmedi. Böyle olunca da Rojhilat halkı ve İran’daki diğer halkların rejime karşı ayaklanmaları, meşru bir direnme hakkıdır.
Son ayaklanmanın da yıllar boyu titiz bir sosyal uyanışın sonuçlarından biri olduğu biliniyor. Zamanlama ise içteki direniş odaklarının harekete geçmelerinin, ABD ve İsrail gibi dış güçlerin de İran’a karşı savaş diplomasisini devreye geçirmesine denk düşmesi pek şaşırtıcı değil. Elbette hikaye bununla bitmiyor. İran rejimine karşı sadece iç dinamiklerin başarıya ulaşması mümkün olmayabilir. Hamaney, İsrail savaşı boyunca gizlendi. İran rejimi, en zayıf dönemini yaşıyor olabilir. Buna rağmen özellikle Devrim Muhafızlarının ve paramiliter güçlerinin caydırıcı şiddete başvurması, dini otoritenin kontrolü elde tutmasına yol açabilir.
Tam da burada, yer kürenin uluslararası suçta ileri karakol devleti ABD devreye giriyor. Suçlular, çapı daha düşük olan diğer suçlulara/kötülere karşı harekete geçiyorlar. Böylece, Hameney’in, “asla düşman karşısında boyun eğmeyeceğiz” karşı koyuşuna, Elon Mask’ın farsça "Zehî hayâl bâtil“ (Ne boş bir hayal) yanıtını vermesi ise hiç mi hiç şaşırtıcı değil.
Bu arada ilginç bir açıklama da Irak'taki Şii Lider Mukteda es-Sadr’dan geldi. Sadr, Maduro’nun zora dayalı devrilmesini "gökten gelen (ilahi) bir mesaj“ olarak yorumlayarak, "diğer yolsuz yöneticilerin“ akibetinin de aynı olacağını belirtmiş. Diğerleri derken, ilk düşündüklerim Irak Başbakanı Muhammed Şiya Sabbar es-Sudani ve müttefiki Erdoğan oldu.
Dengesiz maceracı ihtiyaçtı
The Guardian gazetesinin köşe yazarı Simon Tisdall’ın yorumuna göre; Trump, Venezuela’dan sonra İran’a ve Danimarka/Grönnland’a yönelebilir. Tisdall, böylesi saldırıları "daha büyük ve dengesiz maceralar“ olarak değerlendiriyorsa da, ABD’nin böylesi "dengesiz macera“ peşinde koşan Trump’ı durdurma kudretinden yoksun olduğunu iddia etmek saçma olur. ABD’nin tüm son yüzyılın yüksek düzeydeki "dengesiz macera“ ustası bir Trump’a ihtiyacı vardı ve ABD’nin dünyayı büyük ölçüde yeniden kendi yararına paylaşması, ancak Trump öncülüğünde mümkün olabilirdi.
Atmosfere yayılan sinyal
Kürdistan’da bunun farkında olanlardan KDP üst düzey yetkilisi Hoşyar Zebarî, Maduro olayından sonra “Bu olayla birlikte, önümüzdeki sürecin çok daha büyük olacağını açıkça gösteriyor” demiş.
İsrail Başbakanı Netanyahu, 4 Ocak'taki açıklamasında, “İran halkının mücadelesiyle ve özgürlük, hürriyet ve adalet özlemleriyle dayanışma içindeyiz…İran halkının kaderini kendi ellerine aldığı bir anı yaşıyor olabileceğimiz çok mümkün” demişti. Trump, Netanyahu ile yaptığı son gürüşmeden sonra basına yaptığı açıklamada, "Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı çok iyi tanıyorum, kendisi benim çok iyi bir dostum. Ona saygı duyuyorum. Netanyahu da ona saygı duyuyor. Aralarında bir sorun çıkmayacak. Bir sorun yaşamayacağız" derken, bir kötünün sonunu getirecek suçlunun atmosfere yaydığı bir sinyal mi vermiş oldu?
