• Wan’da kayyum zihniyetinin kenti bir çıkmaza sürüklediğini ifade eden DEM Parti Wan İl Eşbaşkanı Veysi Dilekçi, kentteki deprem riski, çevre yolu sorunu, işçi kıyımı ve tarihi bahçelerin yok edilmesine kadar ciddi bir yönetim kriziyle karşı karşıya olduklarını dile getirerek, “Kayyumlar geri çekilmeli. Wan halkı iradesine sahip çıktı, bu gaspı kabul etmiyor” dedi.

ROJHAT ABİ / WAN

Gazetemize konuşan DEM Parti Wan İl Eşbaşkanı Veysi Dilekçi, kentin özgün yapısının bozulduğunu, altyapının çöktüğünü ve belediyenin bir borç batağına saplandığını ifade etti. Dilekçi, 2016’dan bu yana halkın iradesine dönük bir tahammülsüzlük olduğunu belirterek, süreci şu sözlerle özetledi: “Kayyum atanması, halkın iradesini hiçe sayan bir zihniyet. Maalesef ciddi anlamda bir hukuksuzluğa da zemin oluşturuluyor. 31 Mart 2024 seçiminde atanan kayyumlara Wan’da net bir cevap verildi aslında. Halk 14 belediyenin tamamında irade beyanında bulundu. Hemen sonrasında Büyükşehir Belediyesi'ne bir şekilde çökmek isteyen anlayış bu sefer mazbatayı gerekçe göstererek gaspa girişti. Wan halkı iradesine sahip çıktı, o hukuksuzluk Yüksek Seçim Kurulu tarafınca ortada kaldırıldı. Ama maalesef 10 ay sonra Wan halkının iradesi tekrar gasp edildi. Wan halkı iradesini ortaya koydu, yine her şekilde iradesine sahip çıktı, kayyum gaspını kabul etmediğini ifade etti. Seçtiği iradesinin kendisine hizmet etmesi konusuna net bir tutum alıp günlerce sokakta, eylem ve etkinliklerle demokratik tepkisini ortaya koydu.”

İşçiler 5 aydır eylemde

Wan halkının hiçbir şekilde kayyum gaspını kabul etmediğine dikkat çeken Dilekçi, şu şekilde devam etti: “Milyarlarca borç bıraktı, herhangi bir hizmet yapılmadığı gibi, her gün de borçlandırılıyor belediye. Hukuksuzluklar devam ediyor ve kayyum politikaları bir talana dönüşmüş durumda. Yüzlerce işçi işinden edildi. Bazıları mahkemeye başvurdu, bazıları kazandı, hala hukuksal süreci devam ediyor çoğunun. Bu anlamıyla kentte, ciddi anlamda destek görüyor işçi eylemleri. Ama maalesef hukuksuz bir sistem kuran kayyum zihniyetinden dolayı mahkeme kararları da geçerli olmuyor. Kayyum istediği şekilde hareket edebiliyor.”

Wan Büyükşehir Belediyesi’ne atanan kayyum Ozan Balcı’nın işten çıkardığı 223 işçinin direnişi 150 günü geride bıraktı.

İmar revizyonu şart

Dilekçi, Wan’ın yeni bir imar planına ihtiyacı olduğunu ve hayati sorunlarının kayyum yönetimi tarafından görmezden gelindiğine dikkat çekerek, şöyle devam etti: “Wan 1. derece deprem bölgesi. 2011'de de çok şiddetli bir deprem yaşayan bir kent. O depremin izleri hala yaşanıyor. Bir imar sorunu var. Kent bir noktada sıkışmış durumda. Kentin yeni bir imar planına ihtiyacı var. Kayyum atanmadan önce merkez ilçe belediyeleriyle büyükşehirin ortaklaşa yapmış olduğu çalışması vardı. Belli bölgelerde imar revizyonu yapma temelinde ama maalesef kayyum gelir gelmez bunları iptal etti.”

Kentte trafiğin de çok ciddi bir temel sorun olduğunun altını çizen Dilekçi, “Kentte artık yaşanılacak bir durum söz konusu değil. Trafik tıkanıyor, yaya yolları ciddi anlamda sıkıntı, kaldırımlar sıkıntı. Ciddi yapısal sorunlar var. Wan’a bir imar revizyonu gerçekleşmezse, önümüzdeki süreçte Allah muhafaza bir deprem durumunda Wan halkı ciddi anlamda zarar görmekle karşı karşıya. Bu ise kayyumun umurunda olan bir mesele değil” diye ekledi.

Çevre yolu ve arazi gaspı

Yapımına 2010'da başlanan ancak yıllardır tamamlanamayan Wan Çevre Yolu’nun kentin en kronik sorunlarından biri olduğunu dile getiren Dilekçi, “Zaten her gün Wan halkı mağdur edildiği gibi üstüne bir de çevre yolu sorunu var. Türkiye'nin hiçbir kentinde olmayan bir şey Wan’da uygulandı. Hala kentin bir çevre yolu yok. Büyükşehir olmasına rağmen bir çevre yolu yapımı 10 yıldan bu yana devam ediyor. Kamulaştırma yöntemiyle değil 18. madde uygulanarak özellikle yoksul halkın arazisine el konularak bu işlem gerçekleştiriliyor. Bir 10 yıl daha sürecek gibi görünüyor” dedi.

Kent Konseyi devre dışı

Dilekçi, ayrıca kentte var olan ortak yönetim anlayışının da tasfiye edildiğini belirterek, şunları söyledi: “Hiçbir sivil toplum örgütüyle bağlantısı olmayan bir anlayış var. Kent Konseyleri özellikle bizim dönemimizde çok daha aktif hale geliyor. En son 2024 seçimleri sonrasında da Kent Konseyi oluşumu gerçekleşti; tüm sivil toplum örgütlerinin dahil olduğu bu yapı da şu anda iradesizleştirildi ve bertaraf edildi. Hiçbir şekilde görüş, düşünce ve fikir alışverişi oluşmuyor ya da Kent Konseyi hiçbir şekilde toplanamıyor. Böylelikle kentten çok uzak, halkla bağı olmayan bir işleyiş var.”

Tüm bu uygulamalara son verilmesi ve kentin sorunlarına çözüm için kayyum uygulamasına son verilmesi gerektiğinin altını çizen Dilekçi, “Hukukun işlediği yerde kuşkusuz ki kayyum hukuksuzlukları, irade gaspları da ortadan kalkacak. Bu anlamıyla halkımız kendi kendisini yönetecek, halk iradesi her zaman olduğu gibi işlemeye devam edecektir. Sürecin başarıya ulaşmasıyla kayyumların da geri çekileceği inancındayız” dedi.

 

* * *

2016’dan bu yana kayyum

Wan’da kayyum süreci, ilk olarak 15 Temmuz 2016 sonrası OHAL döneminde başladı. Dönemin DBP adayı olarak seçilen Wan Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Bekir Kaya, 17 Kasım 2016’da görevden alınarak tutuklandı ve yerine Van Valisi İbrahim Taşyapan kayyum olarak atandı. 31 Mart 2019 yerel seçimlerinde ise HDP adayları Bedia Özgökçe Ertan ve Mustafa Avcı, Wan Büyükşehir Belediye Başkanlığını kazandı, ancak 19 Ağustos 2019’da İçişleri Bakanlığı kararıyla eşbaşkanlar görevden alındı ve yerlerine Van Valisi Mehmet Emin Bilmez kayyum olarak atandı. 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde bu kez DEM Parti adayları Abdullah Zeydan ve Neslihan Şedal yüzde 55 oy alarak seçimi kazandılar. Seçim sonrası Wan İl Seçim Kurulu, geçmişteki mahkumiyeti gerekçesiyle mazbatayı önce AKP adayı Abdulahat Arvas’a vermeye karar verdi. İtirazlar ve düzenlenen protestolar sonucunda YSK, Zeydan’a mazbatayı verdi ve Zeydan görevine başladı. Ancak Zeydan hakkında Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nde süren davada 11 Şubat 2025'te “terör örgütüne yardım” suçundan 3 yıl 9 ay hapis cezası verildi. Bunun üzerine İçişleri Bakanlığı tarafından 15 Şubat 2025’te görevden uzaklaştırılan Zeydan'ın yerine Van Valisi Ozan Balcı belediyeye kayyum olarak atandı.