Direniş 20’nci gününde

• İran ve Rojhilatê Kurdistan’da halk, 20 gündür sokakları terk etmiyor. Rejim bir yandan 3 bini aşkın kişiyi katlederken bir yandan da “diyaloğa hazır olduğunu” iddia ediyor.

İran ve Rojhilatê Kurdistan halkı, 20 gündür sokaklarda rejime karşı direnişini sürdürüyor. Gösterilerin 31 şehir, 187 ilçe ve 614 kasabaya yayıldığı bildirilirken, rejimin eylemcileri doğrudan hedef alması, şiddetten vazgeçmemesi ve halkın taleplerine olumlu yanıt vermemesi ülkeyi kaosa sürüklüyor. Bir yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın olası müdahale beklentisi, bir yandan 1979’da devrilen İran Şahı’nın oğlu olan Rıza Pehlevi’nin rejimin devrilmesi durumunda yönetimi ele geçirme arayışları, ülkenin akıbetinin ne olacağına dair belirsizlikleri arttırıyor. Ancak 28 Aralık’tan bu yana, siyasi dengeler arasında öne çıkan tek şey halkın direnişi ve kararlılığı.

3 bini aşkın ölü

Norveç merkezli İran İnsan Hakları (IHR), rejimin en az 3 bin 428 göstericiyi katlettiğini 10 binden fazla kişinin de tutuklandığını bildirdi. IHR, İran'daki sağlık ve eğitim bakanlıklarından yeni bilgiler elde edildiğini, sayının bu nedenle bir anda arttığını belirterek, ölümlerin tamamına yakınının 8-12 Ocak tarihleri arasında gerçekleştiğini bildirdi.

Uluslararası Af Örgütü de yaptığı açıklamada ülkede devam eden iletişim kesintisi sırasında Alborz, Gilan, Kirmaşan, Razavi Xorasan, Sistan ve Belucistan illeri ile Tahran’daki 10 şehirden onlarca video ve fotoğrafın incelendiğini bildirdi. İncelenen materyallerin, rejim askerlerinin çoğunlukla göstericilere ve çevredeki sivillere karşı ölümcül güç kullanımında ülke çapında koordineli bir tırmanışa işaret ettiği kaydedildi. Uluslararası Af Örgütü, ölümcül baskına karışan güvenlik güçleri arasında İslam Devrim Muhafızları Ordusu (İDMO), Besic güçleri, İran polis teşkilatı FARAJA’nın çeşitli birimleri ile sivil kıyafetli ajanların bulunduğunu belirtti.

Halkı, ‘suçlu’ ilan etti

İran Adalet Bakanı Emin Hüseyin Rahimi, gösteriler için "iç savaş" benzetmesi yaparak protestolara katılan herkesi "suçlu" ilan etti. "Bu süreçte tutuklanan herkes kesinlikle suçludur, çünkü oradaydılar. Bu artık bir protesto değil, tam anlamıyla bir iç savaştı" dedi.  

Askeri müdahale ihtimalini dışlamadı

Sürecin başından bu yana İran’a müdahale tehditlerini sürdüren Trump, "İran’da hükümet karşıtı protestoculara yönelik infazların durdurulduğu bilgisini aldığını" söyleyerek, "Washington’ın gelişmeleri yakından takip ettiğini" belirtti. İnfazların sürmesi halinde ABD’nin “çok güçlü adımlar” atabileceği uyarısında bulundu. 14 Ocak'taki Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada Trump’a İran'a askeri harekat seçeneğinin hala masada olup olmadığı soruldu. Trump'ın yanıtı, "İzleyeceğiz ve sürecin ne olduğunu göreceğiz" oldu. G7 Ülkeleri de rejimin protestoculara yönelik saldırılarının devam etmesi halinde yaptırım kararı alabileceklerini duyurdu.

İran müzakere arayışında

Öte yandan, Fox News’e konuşan İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, geçtiğimiz Haziran ayında yaşanan 12 gün savaşını hatırlatarak, "Benim mesajım, Haziran ayında yaptığınız hatayı tekrarlamayın. Biliyorsunuz, başarısız bir deneyimi denerseniz aynı sonucu alırsınız. Biliyorsunuz, Haziran ayında tesisleri imha ettiniz ancak teknoloji bombalanamaz, kararlılık da bombalanamaz" ifadelerini kullandı. Ayrıca müzakereye açık olduklarını ekledi: “ABD tarafından olumlu bir deneyimimiz olmasa da diplomasi savaştan çok daha iyidir.”

Bu arada İran, 14-15 Ocak’ta hava sahasını kapattığını bildiren NOTAM (Havacılara Bildiri) yayınladı. Dün sabah itibarıyla hava sahasının yeniden açıldığı bildirildi. TAHRAN